WETENSCHAPSWINKEL.BE
ONDERZOEKSNIEUWS oktober 2011 |
||||||||||
|
Beste lezer,
De voorbije kwakkelzomer was misschien niet bevorderlijk voor uw gewenste goudbruine teint, het kwam wel de werkijver van studenten en anderen ten goede! Wij bieden u dan ook een uitgebreid aanbod aan Wetenschapswinkelweetjes: van Lukaku tot de brandweer, van huisartsen tot boekenlezende vrouwen. Scroll dus vlijtig naar onder en ontdek het laatste nieuws uit de Wondere WetenschapswinkelWereld! De integrale onderzoeksrapporten kunt u downloaden op de websites van de Wetenschapswinkel Antwerpen en de Wetenschapswinkel Brussel. Veel leesplezier! |
||||||||||
| Aankondigingen | ||||||||||
| 1. Aankondigingen - Nieuwe Wetenschapswinkels - Cera Awards uitgereikt aan studenten en organisatie - Prijs voor masterproeven Psychologie - Maand v/d Student in Documentatiecentrum Rosa - Nieuwe onderzoeksvragen? 2. Seksualiteit - Noodzakelijke compententies voor het geven van RSV in het secundair onderwijs 3. Onderwijs - Activiteiten & verwachtingen van afgestudeerden Tweedekansonderwijs - Beeldvorming over allochtone leerlingen - Hooggeschoolde nieuwkomers in de zorgsector 4. Wetgeving & Rechten - Brandwetgeving in woonzorgcentra - Extraterritoriale verplichting voor staten voor waarborgen van recht op onderwijs 5. Ruimtelijke Ordening - Mogelijkheden Sociale Impact Analyse in Vlaamse besluitvorming rond ruimtelijke projecten 6. Jeugdwerk - Verwachtingen/doelen van stagiairs & stagebegeleiders bij een animatorstage 7. Diversiteit - Diversiteit in het VRT-journaal - Perceptie School van Lukaku door jongeren van etnische minderheden 8. Lezen - Boeken en lezen in leven van werkende vrouwen 9. Gezondheidszorg - Zelfmoordpreventie bij oudere mannen - Begeleiding huisarts bij ongeplande zwangerschap 10. In-/uitschrijven op de Nieuwsbrief |
|
|||||||||
| Nieuwe Wetenschapswinkels Er worden nog steeds nieuwe Wetenschapswinkels geboren, zowel in Europa als daarbuiten. Dit academiejaar lanceert ADReCA (Association pour le Developpement d’une Recherche Citoyenne et Active) een 'L'Echop' à Sciences' in het Franse Grenoble. Meer informatie: http://www.echop-a-sciences.org/ Ook Berlijn heeft sinds kort een Wetenschapswinkel. Die kreeg de naam Sozialwissenschaftsladen (Social Science Shop) en focust op onderwerpen als participatieve onderzoeksmethoden, etniciteit, migratie, arbeidsmarkt... Meer informatie staat te lezen op www.sozialwissenschaftsladen.de. Cera Awards uitgereikt aan studenten en organisatie |
|
|||||||||
|
||||||||||
|
||||||||||
 |
||||||||||
Prijs voor masterproeven Psychologie |
||||||||||
De Belgian Association of Psychological Sciences (BAPS) beloont een masterproef die een originele bijdrage levert aan de (klinische, sociale, cognitieve ...) psychologie met 1000€. Kandidaten moeten in het academiejaar 2010-2011 een master behaald hebben in de Psychologie aan een psychologiedepartement van een Belgische universiteit. Daarnaast moet hun masterproef minsten 16/20 behaald hebben en moeten ze lid zijn of worden van BAPS.
Om deel te nemen, lever je voor 17 november 2011 een elektronische Engelstalige samenvatting in van maximaal 2000 woorden. Voor meer informatie kan je terecht bij: Alain Van Hiel, Vakgroep Ontwikkelings-, Persoonlijkheids, en Sociale Psychologie Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Universiteit Gent H. Dunantlaan 2 9000 Gent - tel: 09 264 64 25 - e-mail: Alain.VanHiel@UGent.be |
 |
|||||||||
Maand van de Student in Documentatiecentrum Rosa |
 |
|||||||||
Schrijf je een paper of bachelor-/masterproef vanuit een genderinvalshoek? Dan kan je voor documentatie terecht bij RoSa vzw, Bibliotheek en Archief voor Gelijke Kansen, Feminisme en Vrouwenstudies. Van 10 oktober tot 10 november organiseert vzw Rosa Documentatiecentrum haar Maand van de Student, met o.a. een gratis workshop Gender voor Dummies. De bibliotheek is elke werkdag open van 10 tot 17u. Koningsstraat 136, 1000 Brussel (vlak bij het Centraal Station). Meer info: www.rosadoc.be. |
||||||||||
 |
Leven er binnen uw organisatie nog onderzoeksvragen die beantwoord kunnen worden binnen het kader van een eindwerk? Dien uw vragen in via de databank van de Wetenschapswinkel! |
|||||||||
| top | ||||||||||
| Seksualiteit | ||||||||||
|
||||||||||
| Anke Ooms. "Noodzakelijke competenties voor het geven van relationele en seksuele vorming (RSV) in het secundair onderwijs: visie van lectoren uit de Vlaamse lerarenopleidingen." Masterproef Agogische Wetenschappen - Vrije Universiteit Brussel - Promotor: Prof. Dr. Nadine Engels Hoe worden leekrachten tijdens hun opleiding voorbereid op relationele en seksuele vorming (RSV)? Dat wilde Sensoa, Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid, te weten komen via dit onderzoek. Anke Ooms besluit dat een betere vraag misschien geweest was óf ze überhaupt worden voorbereid. Uit de resultaten van haar masterproefonderzoek blijkt o.a. dat slechts een minderheid hogescholen werkt rond RSV. Als leerkrachten dan toch voorbereid worden op RSV, achten lectoren de volgende specifieke competenties belangrijk: in vraag kunnen stellen van de eigen perspectieven rond relaties en seksualiteit, een klasgesprek kunnen leiden, het perspectief van de leerlingen kunnen opentrekken en voldoende kennis over het onderwerp bezitten. Lees meer... |
|
|||||||||
| top | ||||||||||
|
|
|||||||||
|
Fatiha Azidan, Zohra Zarioh, Hafida Oïssati, Karima Elbouchali, Oumnia Boudass. "Activiteiten en verwachtingen van afgestudeerden Tweedekansonderwijs - een kwalitatief onderzoek" Leeronderzoek Bachelor Sociaal Werk - Artesis Hogeschool Antwerpen - Begeleider: Hilde Maelstaf Op vraag van Federatie Tweedekansonderwijs Vlaanderen bogen 5 studenten zich over de motivatie van vroegtijdige schoolverlaters om deel te nemen aan het tweedekansonderwijs (TKO). Ze onderzochten ook of TKO-studenten doorstromen naar het hoger onderwijs en of TKO hun kansen op de arbeidsmarkt verhoogt. Na interviews met TKO-afgestudeerden besluit de projectgroep dat een diploma behalen een grote motivatie is om deel te nemen aan TKO en dat de sociale omgeving daarbij een belangrijke rol speelt. De meerderheid van de respondenten koos er na TKO voor om verder te studeren. Hogere arbeidskansen, een hoger salaris en de uitbreiding van hun kennis waren dan ook de meest voorkomende redenen om verder te studeren. De respondenten vonden de overstap naar het hoger onderwijs echter niet evident en konden er moeilijk hun draai vinden. Of hun kansen op de arbeidsmarkt verhoogd waren, kon de projectgroep nog niet besluiten, daarvoor is meer onderzoek nodig. |
|||||||||
|
Elly De Cock. "Beeldvorming over allochtone leerlingen bij leerkrachten in het basisonderwijs" Welk beeld hebben leerkrachten uit het basisonderwijs van allochtone leerlingen? Dat is de vraag die het Minderhedenforum zich stelt. Elly De Cock zocht een antwoord door leerkrachten te interviewen tijdens focusgroepinterviews. De leerkrachten geven aan dat elk kind voor hen gelijkwaardig is. Ze willen dan ook hun best doen om de achterstand die allochtonen hebben, te verhelpen. Wanneer Elly peilde naar de invloed die media op hen hebben, stellen ze resoluut hierover kritisch te staan. Toch blijkt dat enkele leerkrachten hun verhalen staven met onderzoeksresultaten. Onderwijstijdschriften blijken wel invloed uit te oefenen. Het niet integreren in de maatschappij en het bijhorende culturele verschil zorgt bij leerkrachten voor ongenoegen. Vooroordelen blijven een rol spelen in het denkbeeld van leerkrachten.
Lees meer... |
|||||||||
 |
Ferhan Zurel. "Hooggeschoolde nieuwkomers in de zorgsector – Een literatuurstudie aangevuld met praktijkervaringen" Masterproef Sociologie - Universiteit Antwerpen - Promotor: Prof. Dr. Christiane Timmerman Een diploma is nog steeds de belangrijkste toegangspoort tot de arbeidsmarkt. Nieuwkomers met een (para)medisch diploma ondervinden echter vaak moeilijkheden om hun buitenlandse diploma in België te laten erkennen. Veel potentiële werkkrachten gaan zo verloren, ondanks het grote tekort aan verpleegkundigen in ons land. Op vraag van het Kruispunt Migratie-Integratie nam Ferhan Zurel leerwerktrajecten onder de loep die nieuwkomers naar de arbeidsmarkt leiden. Ze interviewde mensen met een (para)medisch diploma die in België als verpleegkundigen willen werken. Ferhan ging o.a. na in welke mate het verschil in (bedrijfs/beroeps)cultuur van de zorgsector in ons land en andere landen een rol speelt in de uitoefening van het verpleegkundig beroep. Ze stelt vast dat communicatie vaak een probleem vormt, niet in de zorg voor patiënten maar in de omgang met de Vlaamse collega’s. Het contact wordt als afstandelijker ervaren en communicatie verloopt minder rechtstreeks. Meer aandacht voor communicatie(verschillen) in de leerwerktrajecten zou nieuwkomers beter kunnen voorbereiden in hun samenwerking met collega’s. Lees meer... |
|||||||||
|
|
|||||||||
Andrea Grossmann. "Onderzoek naar de brandwetgeving in woonzorgcentra en de interpretatie ervan door de brandweer zelf" Masterproef Rechten - Universiteit Antwerpen - Promotor: Prof. Dr. Eric Lancksweerdt Bij de bouw van een nieuw woonzorgcentrum (wzc) kan een negatief brandweerverslag er toe leiden dat er geen attest komt dat nodig is om een wzc te erkennen en te openen. Goed dat er over brandveiligheid van wzc’s wordt gewaakt, maar het is niet altijd duidelijk welke brandwetgeving van toepassing is. Is een brandweerverslag bindend? Is een administratief of jurisdictioneel beroep tegen een brandweerverslag mogelijk? Past de brandweer de wetgeving uniform toe? Andrea Grossmann zocht op vraag van de Federatie Onafhankelijke Seniorenzorg naar antwoorden. Deze zijn niet in één wet terug te vinden. De bevoegdheidsverdeling alleen al is heel complex, verschillende wetten zijn van toepassing. Na de studie van brandweerverslagen, interviews met architecten en uitbaters van wzc’s concludeert Andrea dat brandweerkorpsen de wetgeving wel redelijk uniform schijnen toe te passen, maar o.a. bij de toepassing van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur rijzen er toch vragen. Lees meer... |
 |
|||||||||
Lieselotje Schillebeeckx. "Kinderen en hun Recht op Onderwijs. Onderzoek naar het bestaan van een extraterritoriale verplichting voor staten voor het waarborgen van dat recht" Masterproef Rechten - Universiteit Antwerpen - Promotor: Prof. Dr. Wouter Vandenhole Onderwijs is een mensenrecht, maar toch gaan er vandaag nog 67 miljoen kinderen niet naar school. Traditioneel moeten de staten ervoor zorgen dat hun onderdanen de fundamentele rechten kunnen genieten. Toch tonen recente ontwikkelingen in het internationaal recht aan dat er steeds meer nadruk wordt gelegd op internationale samenwerking. Staten die er niet in slagen om aan hun verplichtingen te voldoen, moeten een beroep (kunnen) doen op de internationale gemeenschap. Op vraag van Plan België nam Lieselotje Schillebeeckx het recht op onderwijs en de (Belgische) ontwikkelingssamenwerking onder de loep. Welke specifieke verplichtingen hebben staten met betrekking tot het recht op onderwijs? Is ontwikkelingssamenwerking ook een juridische of slechts een morele plicht? Zijn staten slechts verantwoordelijk voor de mensen op hun eigen grondgebied of reikt die verantwoordelijkheid verder? Op basis van een grondige literatuurstudie concludeert Lieselotje dat staten verplicht zijn om het recht op onderwijs grensoverschrijdend te respecteren. Maar juridisch kunnen ze niet verplicht worden om het recht op onderwijs in andere staten te realiseren. Vooralsnog zijn de aanbevelingen van mensenrechtencomités over internationale samenwerking voor ontwikkeling nog niet als hard recht te beschouwen. Lees meer... top |
 |
|||||||||
| Ruimtelijke ordening | ||||||||||
|
||||||||||
Joris Wagemakers. "Ruimte voor impactanalyse? Een verkennend onderzoek naar mogelijkheden van Sociale Impact Analyse in Vlaamse besluitvorming rond ruimtelijke projecten" Masterproef Sociologie - Universiteit Antwerpen - Promotor: Prof. Dr. Ilse Loots Wie ruimtelijke projecten uitwerkt, zou meer moeten (kunnen) luisteren naar burgers en andere betrokkenen. Op vraag van vzw StRaten-Generaal ging Joris Wagemakers na op welke manier Vlaamse besluitvorming over ruimtelijke projecten beter kan. Hij onderzocht daarbij vooral de rol van een sociaal onderzoek of een Sociale Impact Analyse (SIA). Dit naar analogie met een Milieu Impact Analyse (MER), maar dan een studie die niet op afstand is gemaakt door sociale wetenschappers, maar een waarin de sociale overwegingen van stakeholders en burgers in kaart gebracht worden. Naast een grondige literatuurstudie en documentenanalyse, interviewde hij beleidsmakers en vertegenwoordigers van belangengroepen. Joris besluit dat een andere, socialere kijk en een aanpak op maat nodig is om vlottere en betere besluitvorming mogelijk te maken. Lees meer... |
 |
|||||||||
| top | ||||||||||
| Jeugdwerk | ||||||||||
|
|
|||||||||
Jurgen Van Cauter. "Beleving van een animatorstage: Stagiairs en stagebegeleiders: worden hun verwachtingen en doelen verwezenlijkt? Masterproef Agogische Wetenschappen - Vrije Universiteit Brussel - Promotor: Prof. Dr. Marc Theeboom Om zijn speelpleinen beter te kunnen informeren, vroeg de Vlaamse Dienst Speelpleinwerk (VDS) zich af welke verwachtingen stagiair-animatoren op het speelplein en hun begeleiders hebben én of deze worden ingelost. Jurgen Van Cauter stelde de vraag aan 329 stagiairs en stagebegeleiders van Vlaams-Brabantse speelpleinen. Hij besloot dat de meerderheid positief terugkijkt op de stageperiode als animator. De jongere loopt stage op een speelplein en wordt goed begeleid en ondersteund door de stagebegeleiders. Naast animeren en zich inzetten voor kinderen, is plezier maken met kinderen en medebegeleiding een hoofdreden om stage te volgen. De animatorstage kan als start gezien worden van een carrière binnen het jeugdwerk, maar enkel met een goede opvolging en begeleiding. Louter cursussen beschikbaar stellen is niet voldoende, er moet ook voldoende aandacht gaan naar follow-up van de stagiairs en begeleiders. Enkel dan kan er goesting ontstaan naar meer! Lees meer... |
 |
|||||||||
| top | ||||||||||
| Diversiteit | ||||||||||
|
|
|
||||||||
|
Sofie Verkest. "Eerste stappen naar diversiteit in het VRT-Journaal"
Masterproef Journalistiek (Radio & Tv) - Erasmushogeschool Brussel - Promotor: Prof. Dr. Martina Temmerman Op 19 november 2010 kondigde de Vlaamse Radio- en Televisieomroep (VRT) de instelling aan van streefdoelen omtrent schermaanwezigheid van minderheden. In opdracht van het Minderhedenforum vergeleek Sofie Verkest de schermaanwezigheid van gekleurde gezichten in VRT-journaals van november 2010 met die van december 2010. Hoeveel gekleurde gezichten komen er in het nieuws en op welke manier worden etnische minderheden voorgesteld? In de eerste maand dat de streefdoelen ingesteld zijn, blijkt er op kwantitatief vlak nog niet veel veranderd. Op kwalitatief vlak is er echter wel al vooruitgang geboekt. Etnisch andere personen komen vooral in meer alledaagse situaties voor, waardoor de verschillen met blanke, westerse personen minder groot worden. Sofie concludeert dat er nog te weinig etnisch andere personen op het scherm komen in een professioneel kader of in een rol als deskundige.
|
|||||||||
 |
Tessa Vogelaar. "De School van Lukaku nader bekeken. Hoe jongeren van etnische minderheden een multicultureel televisieprogramma percipiëren" Masterproef Journalistiek - Erasmushogeschool Brussel - Promotor: Prof. Dr. Ine Van Linthout De documentairereeks De School van Lukaku volgde één jaar lang het leven in het Sint-Guido Instituut, een Nederlandstalige multiculturele school in Brussel. Het tv-programma kreeg lovende kritieken in de media, maar wat vonden jongeren van etnische minderheden ervan? Tessa Vogelaar vroeg het hen, n.a.v. een onderzoeksvraag van het Minderhedenforum. Jongeren van etnische minderheden bleken het programma weinig bekeken te hebben en àls ze het dan al gezien hadden, waren ze er eerder negatief over. Ook konden ze zich niet sterk identificeren met de personen uit de serie. Ze vonden dat het programma te veel clichés bevatte over allochtonen en dat het geen realistisch beeld geeft van een multiculturele klas. Lees meer... |
|||||||||
| top | ||||||||||
| Lezen | ||||||||||
|
|
|||||||||
|
Aagje Frederickx. "De plaats en betekenis van boeken en lezen in het leven van werkende vrouwen"
Masterproef Agogische Wetenschappen - Vrije Universiteit Brussel - Promotor: Prof. Dr. Joke Bauwens De ontlezing in de samenleving is de aanleiding voor dit onderzoek van Aagje Frederickx in opdracht van Stichting Lezen. Maar waarom nemen werkende vrouwen in hun kostbare vrije tijd toch nog vaak een boek in de hand? Ontspanning blijkt een belangrijk leesmotief, als plezier maar ook als ontsnapping aan het dagelijkse werk. Werkende vrouwen lezen daarnaast ter compensatie van het feit dat hun sociale rollen hen niet toelaten om bepaalde behoeften te bevredigen in het dagelijkse leven. Lezen is voor hen een manier om die behoeften wel te bevredigen. Opmerkelijk is dat niet de tv, maar wel films en sport belangrijke concurrenten zijn van het vrijetijdslezen. Ten slotte concludeert Aagje dat vooral thrillers en detectives graag gelezen worden omdat ze spannend zijn of omdat er een zoektocht in wordt beschreven. Vrouwen lezen graag romans omdat ze ontspannen en men er niet bij hoeft na te denken. Lees meer... |
|||||||||
| Gezondheidszorg | ||||||||||
|
|
|||||||||
Steven Dieltjens, Kim Elst, Jasna Michiels, Joke Scheers, Mike Stroobants, Wendy Van Camp, Ilse Van den Wijngaert, Bob Van Santbergen, Dave Verhelst en Jan Wouters. "Zelfmoordpreventie bij oudere mannen" Zorgproject Schakeljaar Master Verpleeg- en Vroedkunde - Universiteit Antwerpen - begeleider Michael Van Buggenhout Op vraag van het Centrum Geestelijke Gezondheidszorg Brussel onderzochten 10 studenten zelfmoordpreventie bij oudere mannen om de doelgroep in kaart te brengen en aanbevelingen te doen in de opsporing en behandeling van oudere mannen met suïcidaal gedrag. Omdat deze problematiek naast een hulpverleningsprobleem ook een gemeenschapsprobleem is, ijveren de studenten voor een gezamenlijk en coherent beleid van voorzieningen, gemeenschappen en bevoegdheidsniveaus. Een heldere visie, overstijgende organisatiestructuren en een gepaste mentaliteit zijn vereist. De maatschappij moet gericht zijn op het welzijn van heel haar bevolking en concepten als levensloopbestendige wijken zijn daarbij erg zinvol. Dit zijn “woonzorgzones” met de nodige voorzieningen zodat ook de zorgbehoevende bewoners er zo zelfstandig mogelijk kunnen blijven wonen en functioneren. Naast verschillende actiepunten omvat het rapport een medisch en verpleegkundig luik waarin de risicofactoren van suïcide en verpleegdiagnosen en - modellen worden besproken. Dit deel wordt verder aangevuld met ethische beschouwingen omtrent zelfmoord en een bespreking van de wetgeving. |
 |
|||||||||
Britt Hillen. "De begeleiding door huisartsen bij ongeplande zwangerschappen" Masterproef Management en Beleid van de Gezondheidszorg - Vrije Universiteit Brussel - Promotor: Prof. Dr. Fred Louckx Op vraag van het Centrum voor Relatievorming en Zwangerschapsproblemen interviewde Britt Hillen 15 huisartsen over de manier waarop ze ongeplande zwangerschappen begeleiden. De meerderderheid ziet de eerste prenatale consultatie als een unieke kans om de gewenstheid van een kind in te schatten, op basis van gezinssituatie, ondersteuningsmogelijkheden en omgeving van de patiënt. De meerderheid betrekt ook de partner van de zwangere vrouw bij de begeleiding van de ongeplande zwangerschap. Daarnaast blijkt dat een grote meerderheid van huisartsen advies verstrekt op een welbepaalde manier waardoor de keuze van de patiënt, al dan niet bewust, gestuurd wordt. De ongeplande zwangerschap en de nodige gespreksvoering werden blijkbaar ook enkel oppervlakkig of zelfs totaal niet aangekaart in de opleiding tot huisarts. Desondanks ziet de meerderheid van de huisartsen zichzelf als ideale persoon om deze problematiek te bespreken, omdat zij in veel gevallen hun patiënten goed kennen. Lees meer... |
 |
|||||||||
| top | ||||||||||
| In- of uitschrijven Nieuwsflash | ||||||||||
Wenst u deze nieuwsflash in de toekomst niet meer te ontvangen? Stuur dan een mailtje naar Jozefien.de.marree@vub.ac.be met de boodschap "uitschrijving Wetenschapswinkelnieuwsbrief" |
||||||||||
|
||||||||||
|
||||||||||
oktober 2011 |
||||||||||
 |
De Wetenschapswinkels zijn een actie die wordt ondersteund binnen het actieplan Wetenschapsinformatie en Innovatie. Dit actieplan is een initiatief van de Vlaamse Overheid . |
 |
||||||||
