WETENSCHAPSWINKEL

NIEUWSFLASH 2 - AFGERONDE ONDERZOEKEN

Inhoudstafel


Toegang tot gezondheidszorg voor mensen zonder wettig verblijf

Onderzoek naar relaties en seksualiteit bij oudere homomannen

Behoefteonderzoek van senioren in Maaseik

Mondiale vorming in het basisonderwijs

Vrijwilligers bij de Zelfmoordlijn

Werknemersvrijwilligerswerk

Belaging en slachtofferbeleving

Communicatie over seksualiteit

Anti-alcoholproblematiek eind 19de/begin 20ste eeuw

Seksualiteit bij jonge tieners

Thuiszorgdecreet in Brusselse context

Afstuderen en wat dan?

Beste lezer,

Het academiejaar 2006-2007 is goed begonnen met een 60-tal nieuwe onderzoeken, maar we willen u eerst nog een overzicht geven van enkele onderzoeken afgerond in september 2006.

De integrale onderzoeksrapporten zijn te downloaden via de websites van de Wetenschapswinkel Brussel en de Wetenschapswinkel Antwerpen.

Veel leesplezier!

Mart Baeten. "Mensen zonder wettig verblijf en hun toegang tot de gezondheidszorg in Brussel. Een verkennend onderzoek naar de gevolgde trajecten en ervaren knelpunten anno 2006."
Eindverhandeling Agogiek – Vrije Universiteit Brussel

Mart Baeten deed op vraag van Artsen zonder Grenzen een onderzoek naar de toegankelijkheid van de gezondheidszorg in Brussel voor mensen zonder wettig verblijf. Daarbij werden de trajecten verkend die mensen zonder papieren volgen om toegang tot medische zorgen te krijgen en werden de knelpunten in kaart gebracht die de toegankelijkheid voor mensen zonder wettig verblijf anno 2006 kunnen belemmeren. Wat betreft de trajecten werd getracht in kaart te brengen naar welke hulpverleningsinstellingen mensen zonder papieren gaan in Brussel en waarom. Vervolgens werd nagegaan welke strategieën ze hanteren om hun toegang tot gezondheidszorg te realiseren. Ook schetste Mart Baeten een beeld van de groep mensen zonder wettig verblijf die consulteren.

Lees meer...

Veronique Berth. "Verkennend onderzoek naar de beleving van relaties en seksualiteit/intimiteit van oudere homomannen (50+) in Vlaanderen en Brussel."
Eindverhandeling Psychologie - Vrije Universiteit Brussel

In het onderzoek van Veronique Berth wordt nagegaan hoe homomannen van 50+ in Vlaanderen en Brussel hun relaties en seksualiteit/intimiteit beleven. Gezien de exploratieve aard van de vraagstelling werd gebruik gemaakt van een kwalitatieve onderzoeksmethode en werden in totaal 18 mannen via een semi-gestructureerd interview bevraagd. Veronique bevroeg retrospectief het verloop van hun homoseksuele identiteitsontwikkeling. Die is immers van invloed op de beleving van relaties en seksualiteit/intimiteit en ook op de beleving van het ouder worden als homoseksueel. Uit het onderzoek bleek dat alle ondervraagde mannen een positieve homo-identiteit hadden aangenomen. Dit kan verklaren dat zij ook het ouder worden positief beleven. De tevredenheid over de partnerstatus is groter bij de mannen met een vaste relatie in vergelijking met zij zonder vaste relatie. Het positief beleven van het seksueel/intiem leven is in grote mate afhankelijk van de beschikbaarheid van een partner.

Lees meer...

top

An Bosmans. "Behoefteonderzoek van de senioren in Maaseik."
Eindverhandeling Agogiek - Vrije Universiteit Brussel

Naar aanleiding van het decreet houdende de stimulering van een inclusief Vlaams ouderenbeleid en de beleidsparticipatie van ouderen, werd een behoefteonderzoek voor ouderen ontworpen. De bedoeling van een behoefteonderzoek is het ondersteunen van lokale beleidsmakers bij het realiseren van een ouderenbeleidsplan. Enkele conclusies in Maaseik: De woningen van de ouderenpopulatie in Maaseik zijn nog jong. Nochtans zijn de woningen bij de meerderheid van de ouderen onaangepast. Verder zijn er in Maaseik minder ouderen lid van een vereniging dan elders in Vlaanderen en wordt er gefocust op het familiale netwerk. De buurt van de Maaseikerse senior kenmerkt zich door een goede sfeer. De senioren wonen er graag, vertoeven bijgevolg ook meermaals per week op straat, kortom de band tussen de buurtgenoten wordt door de meerderheid van de senioren heel positief ervaren.

Lees meer...

top

Ruben Brabers. "Met welke problematische situaties binnen de Noord-Zuid verbinding kunnen kinderen van het basisonderwijs geconfronteerd worden in het kader van mondiale vorming?"
Eindverhandeling Agogiek - Vrije Universiteit Brussel

Ruben ging op vraag van De Wereldschool na wat het belang is van het kennisaspect bij mondiale vorming in het basisonderwijs. Uit het onderzoek bleek duidelijk dat mondiale vorming zich in het basisonderwijs focust op waardegericht opvoeden. Het aanbrengen van kennis staat hierbij in functie van aan te leren waarden en houdingen als solidariteit, respect en openheid ten aanzien van mensen uit het Zuiden.


Lees meer...

top

Daphne Chuffart. "Verloop van vrijwilligers bij de zelfmoordlijn. Welke motieven schuilen achter het beëindigen van hun engagement?"
Eindverhandeling Agogiek - Vrije Universiteit Brussel

Het Centrum ter Preventie van Zelfmoord is een non-profitorganisatie die zijn vrijwilligers voornamelijk inzet om aan zelfmoordpreventie te doen via het beantwoorden van crisisoproepen (de zelfmoordlijn). Daphne Chuffart ging aan de hand van een kwalitatieve bevraging na wat de motieven van ex-vrijwilligers waren om te stoppen, en of die motieven verband hielden met een negatieve beleving van (delen van) beleidsaspecten.


Lees meer...

top

An Dils. "Bedrijven en werknemers vinden elkaar in werknemersvrijwilligerswerk. Een exploratief onderzoek naar de praktijk van werknemersvrijwilligerswerk, en de eventuele samenwerkings- en ondersteuningsbehoeften hierbij."
Eindverhandeling Agogiek - Vrije Universiteit Brussel.

In haar onderzoek naar werknemersvrijwilligerswerk kwam An Dils tot de conclusie dat zowel bedrijven als non-profit organisaties in een beginnende fase zitten wat werknemersvrijwilligerswerk betreft. De contacten tussen bedrijven en non-profit organisaties worden bijna altijd door het bedrijfsleven geïnitieerd. Dit gebeurt vaak via persoonlijke relaties. Werknemersvrijwilligerswerk wordt verder op verscheidene manieren ingevuld. Vooral het organiseren van vrijwilligerswerkactiviteiten voor werknemers wordt als vorm van werknemersvrijwilligerswerk aanzien. Toch zijn er meerdere manieren om vorm te geven aan het concept.

Lees meer...

top

Tim Govaerts. "Onderzoek naar de verschillende vormen van belaging vanuit de ervaringen en beleving van het slachtoffer."
Eindverhandeling Agogiek – Vrije Universiteit Brussel

De doelstelling van dit onderzoek uitgevoerd op vraag van de Beweging tegen geweld – vzw ZIJN, was de vormen van belaging te achterhalen vanuit de beleving en ervaringen van de slachtoffers. Hierdoor werd het mogelijk om vanuit het slachtoffer-perspectief de meest recente ontwikkelingen in verband met belaging op te volgen en in kaart te brengen. Tim Govaerts maakte gebruik van een gemengd kwalitatief-kwantitatief onderzoek dat gebaseerd is op de analyse van gerechtelijke belagingsdossiers. Verschillende thema’s, categorieën en subcategorieën van belaging konden worden opgesteld. Leeftijd en geslacht van belager en van slachtoffer, de onderlinge relatie tussen belager en slachtoffer en de duur van de belaging werden bekeken, evenals de gevolgen voor de slachtoffers en hun omgeving.

Lees meer...

top

Tanja Molenberghs. "Interpersoonlijke communicatie over seksualiteit bij jongvolwassenen met een vaste relatie; een kwalitatief onderzoek bij niet studerende heteroseksuele koppels tussen 20 en 30 jaar."
Eindverhandeling Psychologie - Vrije Universiteit Brussel

Het onderzoek van Tanja Molenberghs op vraag van Sensoa exploreert door middel van semi-gestructureerde interviews de communicatie over seksualiteit bij Vlaamse, niet-studerende, jongvolwassen koppels. Uit de resultaten blijkt dat de Vlaamse, jongvolwassen koppels over veel seksualiteitsgebonden thema’s communiceren. Ze vinden bovendien dat deze communicatie bijdraagt tot hun seksueel welzijn. Tanja ontdekte eveneens een aantal knelpunten. Het gaat hierbij voornamelijk om de communicatie over het seksueel verleden en soa. De communicatie omtrent seksuele gezondheid verloopt moeizamer dan de communicatie rond seksueel welzijn, met uitzondering van het thema geboorteregeling. Er wordt ook een genderverschil opgemerkt, vrouwen vinden het vaak moeilijker om over seksualiteit te praten dan mannen.

Lees meer...

top

Dieter Sevenois. "De anti-alcoholproblematiek aan het eind van de 19de en begin 20ste eeuw en de rol van de medische professie hierin."
Eindverhandeling Sociologie – Vrije Universiteit Brussel

Op vraag van het Nationaal Jenevermuseum van Hasselt onderzocht Dieter Sevenois vanuit sociologische invalshoek de alcoholproblematiek eind 19de/begin 20ste eeuw. Hij kwam al snel tot de conclusie dat er niet kan gesproken worden over één front van de medische professie. Zowel over de mate van gebruik van gegiste en gedistilleerde dranken, als over de beleidsvoorstellen om het alcoholgebruik te verminderen bestond er onenigheid in het medische korps. De extreme medici verkozen een totaal verbod op alcoholgebruik, terwijl de gematigden stelden dat degelijk gezuiverde en matig geconsumeerde alcohol niet al te veel kwaad kon en dus gedoogd moest worden. Daartussen ontstond er nog een middencategorie die het gevaar van alcohol wel erkende maar van mening waren dat de strijd vooral op het morele pad moesten gevoerd worden.

Lees meer...

top

Inge Sleegers. "Seksualiteit bij jonge tieners."
Eindverhandeling Communicatiewetenschappen – Universiteit Antwerpen

Binnen het ruime thema ‘seksualiteit bij jonge tieners’ onderzocht Inge Sleegers hoe jonge tieners onderling praten over seksualiteit en relaties. Na een grondige literatuurstudie bracht ze tieners samen in focusgroepen waarbij ze onderzocht hoe jongens over meisjes praten en vice versa, hoe hun praatgedrag verschilt naar gelang het soort relatie, hoe ze seksualiteit beleven, wat hun houding is ten opzichte van uitdagende kledij en welke mening ze hebben over seks- en liefderubrieken in tienermagazines. Inge liet zich bij dit onderzoek inspireren door de nood van Sensoa aan meer onderzoek naar de belevingswereld en ervaringen van jonge tieners om een zinvol preventieaanbod uit te werken.

Lees meer...

top

Yoo Ree Vandevivere. "Sluit het thuiszorgdecreet aan bij de leefwereld en de behoeften van de gebruiker van de Brusselse lokale dienstencentra?"
Eindverhandeling Agogiek – Vrije Universiteit Brussel

Dit onderzoek werd opgesteld om na te gaan of de noden en behoeften van de centrumgebruikers overeenstemmen met de eisen van het thuiszorgdecreet. Om die vraag te onderzoeken voerde Yoo Ree Vandevivere een kwantitatief onderzoek uit. De onderzoeksresultaten tonen aan dat het thuiszorgdecreet een sterke nadruk legt op activiteiten van algemeen vormende aard, terwijl de sociaal-economisch overwegend zwakke gebruikers van de Brusselse dienstencentra zich vooral naar de dienstencentra richten voor informatie, vragen over hulpverlening en gebruik van het sociaal restaurant. Ze hebben vooral nood aan sociale contacten en dienstverlening, en tonen maar weinig interesse voor lessen, voordrachten, of andere activiteiten die de persoonlijke ontwikkeling stimuleren.

Lees meer...

top

Afstuderen en wat dan?

Veel laatstejaars slaken een zucht van verlichting als ze een streep mogen trekken onder hun afstudeerscriptie. Gedaan met data verzamelen en analyseren, met hypothesen formuleren en conclusies trekken; eindelijk verlost van die ‘moeilijke’ promotor!

Het komt dan ook niet zo veel voor dat een student zich na het afstuderen engageert om daadwerkelijk iets te doen met de onderzoeksresultaten of tijdens dat laatste studiejaar besmet wordt door het onderzoeksvirus. Marie-Anne Godderis is wel zo iemand; ze vond dat haar afstudeeronderzoek naar meer smaakte. Marie-Anne studeerde deze zomer af als licentiaat communicatiewetenschappen aan de Universiteit Antwerpen met een wetenschapswinkelonderzoek op vraag van het KTA Da Vinci over ouderparticipatie (“schOUDERS om op te steunen: een kwalitatief onderzoek naar de belemmerende dan wel stimulerende factoren voor allochtone ouderparticipatie in het Vlaamse Onderwijs”, zie nieuwsflash augustus 2006).

Sinds 1 oktober 2006 werkt ze bij Professor Van Petegem (Instituut voor Onderwijs- en Informatiewetenschappen) als navorser bij de onderzoeksgroep EduBROn. In opdracht van Vlaams Minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke beogen ze in het onderzoeksproject “Wetenschappelijk evaluatieonderzoek naar de Lokale Overlegplatforms in Vlaanderen” na te gaan in welke mate de huidige LOP’s doelmatige beleidsinstrumenten zijn. Ze werken zowel een kwalitatief als een kwantitatief luik uit en kijken er naar uit om in juni 2007 een interessant en bruikbaar onderzoeksrapport op tafel te leggen.

Marie-Anne is haar afstudeeronderzoek echter nog niet vergeten en ze engageert zich om acties die genomen werden n.a.v. haar onderzoek te ondersteunen. Zo organiseerde een van ‘haar ouderraden’ op maandag 13 november een gespreksavond voor allochtone en autochtone ouders. Dit ‘World Café’ volgde een gestructureerde gespreksmethodiek waarbij de knelpunten van de school aan het licht gebracht en besproken worden, én oplossingen gezocht. Haar hulp werd door de voorzitter van de ouderraad en door de schooldirecteur gevraagd om de avond mee in goede banen te leiden. Marie-Anne nam de uitdaging graag aan en is zeer fier dat de scholen die meewerkten aan haar onderzoek nu effectief actie ondernemen.

Afgelopen vrijdag, 1 december stelde Marie-Anne haar eindverhandeling “schOUDERS om op te steunen: een kwalitatief onderzoek naar de belemmerende dan wel stimulerende factoren voor allochtone ouderparticipatie in het Vlaamse Onderwijs” voor op het congres van het Vlaams Forum voor Onderwijsonderzoek (www.ua.ac.be/ioiw/vfo2006).

top

Wenst u deze nieuwsflash in de toekomst niet meer te ontvangen, stuur dan een mailtje met de boodschap "Nieuwsflash niet meer doorsturen" naar Nieuwsbrief@wetenschapswinkel.be

November 2006

"De Wetenschapswinkels zijn een actie die wordt ondersteund binnen het actieplan Wetenschapsinformatie en Innovatie. Dit actieplan is een initiatief van de Vlaamse Regering"