WETENSCHAPSWINKEL.BE

ONDERZOEKSNIEUWS

Inhoudstafel

1. Aankondigingen
Op zoek naar wetenschappelijke ondersteuning?
Saskia Vandeputte baat de Wetenschapswinkel uit

2. Onderwijs
2.1 Leeslijsten: wat lezen leerlingen?
2.2 Onderwijsdeelname van de ROMS
2.3 Ondernemingszin in TSO en BSO
2.4 Informatief spel bij kleuters

3. Cultuur
3.1 Literatuur in De Standaard en De Morgen
3.2 Operaworkshops in de Munt
3.3 Tvbrussel:wat brengt de toekomst?
3.4 Hoe brengt reclame ouderen in beeld?
3.5 Publieksprofiel van de Zandloper
3.6 Vrouwenmode in de 17de eeuw

4. Gezondheid en welzijn
4.1. Ecoteams aan de VUB
4.1 Verhoogde terugbetaling anticonceptiva voor jongeren
4.2 Tiener en moeder: een bewuste keuze?
4.3 Welbevinden bij ouderen met een verstandelijke beperking
4.4. Revalidatie van drugsverslaafden
4.5. HIV-hulpverlening bij seropositieve migranten
4.6. Tienerzwangerschap of niet?
4.7 Het verband tussen cyberpesten en emotionele- en gedragsproblemen
4.8. Kinderrechten en ontwikkelingssamenwerking

5. Seks
5.1 Seksuele gezondheid bij nieuwkomers
5.2. Welke info en vorming willen jongens over sex?
5.3. Het internet als infobron voor seksvragen van jongeren

5. Geweld
6.1. Slachtoffers van intra-familiaal geweld

6. Jeugdwerk
6.1 De jeugdwerker en hangjongeren in Limburg
6.2. Imago van de Chiro bij jongeren uit het BSO
6.3 Scouting voor maatschappelijk kwetsbare jongeren

7. In-/uitschrijven op de Nieuwsflash/Nieuwsbrief

Beste lezer,

De Wetenschapswinkel is terug met een breed gamma onderzoeksresultaten. Van kwaliteit bij informatieve spelen over beeldvorming van senioren tot een andere kijk op tienerzwangerschap. Proef hieronder alvast van het diverse onderzoeksnieuws.

De integrale onderzoeksrapporten kan u downloaden via de websites van de Wetenschapswinkel Antwerpen, de Wetenschapswinkel Gent en de Wetenschapswinkel Brussel.


Veel leesplezier!

Aankondigingen

Bent u op zoek naar wetenschappelijke ondersteuning?



De Wetenschapswinkel helpt u graag verder.

Wie komt in aanmerking?
Elke instelling of organisatie met een maatschappelijke vraag die door
gebrek aan mensen, middelen of tijd,
niet zelf kan onderzocht worden.

Wat bieden wij?
- Thesisstudenten die wetenschappelijk onderzoek verrichten
- Een onderzoeksrapport als eindresultaat van wetenschappelijk onderzoek, begeleid door een promotor/expert
- Vervolgacties ter verspreiding van de onderzoeksresultaten

Wat verwachten wij?
- Vragen die binnen een tijdsperiode van 1 academiejaar kunnen
beantwoord worden
- Een zekere mate van ondersteuning vanuit de organisatie via
mankracht, cijfers, jaarverslagen, contacten met de doelgroep


Kijk op www.wetenschapswinkel.be
of dien je aanvraag nu in: aanvraagformulier

top

Aankondigingen

Nieuwe coördinator Wetenschapswinkel Brussel en Vlaams Netwerk van Wetenschapswinkels

Saskia Vandeputte studeerde af als onderwijskundige aan de Vrije Universiteit Brussel. Na haar studies volgde ze de lerarenopleiding en ging aan de slag als vormingswerker bij de Vlaamse Scholierenkoepel. Dit werk in secundaire scholen combineerde ze later met freelance trainingsopdrachten in (internationaal) jeugdwerk en het sociaal-culturele werkveld.
Sinds begin september 2008 slaat Saskia de brug tussen non-profit organisaties en onderzoek in de Wetenschapswinkel Brussel. Ze coördineert ook het Vlaams Netwerk van Wetenschapwinkels.

@: Saskia.Vandeputte@vub.ac.be
tel: 02/629.18.34

top

Onderwijs

Foto: Koen Broos

Edwin Segers. "Literatuuronderwijs: De leeslijst in de derde graad ASO."
Masterproef Taal- en Letterkunde: Nederlands – Universiteit Antwerpen – promotor: Prof. dr. H. van Lierop-Debrauwer,
co-promotor dr. V. Joosen

Leerkrachten Nederlands die hun leerlingen willen verplichten om een boek te lezen, delen daarvoor vaak leeslijsten uit. Leerlingen kiezen uit een opsomming van auteurs en titels een boek of de leerkracht legt een boek uit de lijst op. Maar, hoe zien deze boek- of leeslijsten er vandaag de dag uit? Hoe en door wie worden ze samengesteld? En op welke manier bepalen zij het literatuuronderwijs in het secundair onderwijs? Met deze vragen ging Edwin Segers aan de slag voor zijn masterproef op vraag van de Stichting Lezen.
Via een opvraging van leeslijsten en een online enquête onder de leerkrachten van het ASO derde graad in Vlaanderen kwam het onderzoek tot volgende conclusies. Eén op twee leerkrachten Nederlands stelt de leeslijst zelf op. De meerderheid heeft een uitgesproken voorkeur voor recente literatuur (> 1980). Deze is meestal oorspronkelijk Nederlandstalig, maar een aanzienlijk deel zijn vertalingen. Het aantal boeken op de leeslijst varieert sterk, gemiddeld van 10 tot 100 titels. Hoewel de meerderheid van de leerkrachten zich aan de (overheids)richtlijn houdt dat de leerlingen vier boeken per schooljaar moeten lezen, duikt 20% hieronder met drie of zelfs minder boeken. De leerkrachten stellen leesplezier als het belangrijkste leerdoel voor het verplichte literatuurlezen. Ze willen vooral dat leerlingen ervaren dat lezen een prettige bezigheid kan zijn.

Lees meer…

top

Onderwijs

Yannick Van Beek. "Activering van de ROMS. De onderwijsdeelname en verplichte tewerkstelling van ROMS."
Masterscriptie Sociaal Werk – Universiteit Antwerpen – promotor: Prof. dr. C. Timmerman, co-promotor dr. M. Tirions

De onderwijsdeelname van de Roms, een kleine en hoofdzakelijk Romanés sprekende gemeenschap van woonwagenbewoners die gedurende de 20ste eeuw naar België kwamen, blijft uiterst problematisch. Dit bemoeilijkt hun integratie in onze maatschappij en de verbetering van hun levensomstandigheden. Op vraag van het Vlaams Minderhedencentrum trachtte Yannick via literatuuronderzoek en verkennend kwalitatief veldonderzoek op twee woonwagenterreinen zicht te krijgen op de context van dit problematisch schoolverzuim bij de Roms. Ze boog zich daarbij over de voorwaardelijke hulp- en dienstverlening en verplichte tewerkstelling van de Roms. Hierbij wordt het schoolverzuim van Rom-kinderen gekoppeld aan de inhouding van een uitkering (kinderbijslag of leefloon).
In haar onderzoek stelt Yannick vast dat het verplichte arbeidstraject niet doeltreffend blijkt om duurzame tewerkstelling van Roms te verwezenlijken. De onderwijsprojecten echter, waarbij de leerlingen eerder beloond dan bestraft worden, boeken meer succes en kunnen de schooldeelname wel positief beïnvloeden. Jammer genoeg blijken de Roms de voordelen van onderwijs met het oog op latere tewerkstelling nog niet helemaal in te zien. Het verder uitbouwen van succesvolle samenwerkingsverbanden tussen alle betrokken instanties is dan ook aangewezen.

Lees meer...

top

Onderwijs

Anima Van Hoof. "Het stimuleren van ondernemingszin in het Vlaams onderwijs; een bijdrage tot de opwaardering van TSO en BSO?"
Masterscriptie Sociaal Werk – Universiteit Antwerpen – promotor: Prof. dr. B. Cantillon

Ondanks de nood van de arbeidsmarkt aan goed geschoold en gemotiveerd technisch personeel, kiezen jongeren én hun ouders vaak niet spontaan voor een vorming in het technisch of beroepssecundair onderwijs. Met het oog op een opwaardering van het TSO en BSO, ging Anima - in samenwerking met UNIZO Stichting Onderwijs & Ondernemen - in haar scriptie na of het stimuleren van ondernemingszin in het onderwijs een bijdrage kan leveren. In de meeste Europese landen lopen tegenwoordig talrijke projecten die hopen meer ondernemingen te creëren en zodoende de competitiviteit van de economie in een land of regio gunstig te beïnvloeden. Maar ze streven er ook naar jongeren vaardiger te maken en beter voor te bereiden op hun professioneel leven binnen een veranderende maatschappij.
Om de onderzoeksvraag rechtstreeks te beantwoorden is er voorlopig nog te weinig onderzoek gedaan naar de effecten van de bestaande programma’s op het onderwijs en de ondernemingszin. Maar ervan uitgaand dat dergelijke projecten wel succesvol zijn in het creëren van een meer ondernemend klimaat, toetst de scriptie de hypothese of een hoge ondernemersgraad in een land of regio gepaard zou gaan met een beter en gelijker onderwijs. Na vergelijking van de cijfers geldt de conclusie dat er geen echte indicaties voor dergelijke hypothese te vinden zijn, waarmee het onderzoek een mogelijk verband echter niet uitsluit. Verder onderzoek is hiervoor nodig, en om dit te stimuleren stelt Anima in haar scriptie verschillende onderzoekspistes voor.

Lees meer…

top

Onderwijs

Sofie Gervoyse. “Leren = kinderspel: onderzoek naar kwaliteitsindicatoren van informatief spel bij kleuters”
Masterproef Pedagogische wetenschappen, optie pedagogiek en onderwijskunde - Universiteit Gent - promotor: Prof. dr. Johan Van Braak

Toen het Centrum Informatieve Spelen, dat informatieve gezelschapsspellen maakt, haar doelgroep naar kleuters wilde uitbreiden, deed het een beroep op de Wetenschapswinkel voor een vooronderzoek. Sofie Gervoyse onderzocht voor hen de effectiviteit van informatief spel en eventueel beïnvloedende factoren, alsook de optimale begeleidingswijze voor informatieve spelen bij kleuters. De resultaten gaven aan dat het onnodig is de ontwikkeling van kinderen af te wachten om informatief spel te starten. Bij het spelontwerp bleek differentiatie de gouden regel: een aangepaste moeilijkheid en uitdaging bevordert immers motivatie. Flexibiliteit van het spel bleek belangrijk om spelfouten van kleuters te ondervangen. In spelbegeleiding bleek de begeleider ten nadele van kwalitatieve begeleiding vaak in een scheidsrechtersrol gedwongen. Feedbackmechanismen, kleinere groepen, en meer begeleiders kunnen de taaklast reduceren. Een gestructureerd verloop levert een noodzakelijke bijdrage aan het veiligheidsgevoel van kleuters.
Rekening houdend met ontwikkelingspsychologische kenmerken dient zowel spelduur als de inhoud van de nabespreking herzien te worden. Egocentrisme dwingt tot nauwe aansluiting bij de spelervaringen tijdens de nabespreking. Beperkte concentratieperiodes noodzaken tot bondigheid.

Lees meer...

top

Cultuur

Claire Bracke. “De plaats van literatuur in De Standaard en De Morgen”
Masterproef Communicatiewetenschappen - Universiteit Gent – promotor: Prof. dr. Karin Raeymaeckers

In deze scriptie gaat Claire Bracke op vraag van Stichting Lezen na welke plaats boeken en literatuur innemen in De Morgen en De Standaard, en hoe de redacties van die kranten zich voor het plaatsen van artikels met een boekenthema organiseren. Zowel De Standaard als De Morgen beschikten van bij het prille begin over een boekenbijlage. Beiden groeiden sinds de jaren ’90 van de vorige eeuw in snel tempo naar elkaar toe. In de bijlagenstrategie die toen op gang kwam, functioneerde de boekenbijlage als extra wapen. Beide kranten kennen dezelfde sleutelbegrippen doe aan hun visie op de rol van de boekenbijlage: enthousiasmeren en informeren. Daarnaast zien zowel De Standaard als De Morgen heil in een hechtere band met het lezerspubliek, zij het door middel van boekenavonden in cultuurcentra, zij het aan de hand van een multimediale leesclub.

Lees meer...

top

Cultuur

Lien De Cang. "De operaworkshops van de Koninklijke Muntschouwburg uit de doeken; Kwalitatief onderzoek naar de educatieve omkadering in het lager onderwijs."
Masterproef Agogiek – Vrije Universiteit Brussel – promotor: Prof. dr. W. Elias - co-promotor: Prof. dr. K. Segers

Hoe kan de Koninklijke Muntschouwburg haar educatieve werking afstemmen op een jeugdige doelgroep? Lien De Cang liet de deelnemers aan de operaworkshops voor het Nederlandstalig lager onderwijs tijdens het seizoen 2007-2008 aan het woord in een evaluatie. Bij niet-deelnemers werd gepeild naar hun perceptie ten aanzien van opera en hun verwachtingen tegenover de workshops. De samenwerking tussen kunstenaars, leerlingen en leerkrachten zorgt voor kruisbestuiving. De bevraagde leerkrachten ervaren de combinatie operaworkshop en het aansluitend bijwonen van een gelijknamige voorstelling als summum. Operaworkshops voor kinderen kunnen een mooi keuzealternatief binnen kunstzinnige vorming vormen. Hoewel de toegangsprijs van gesubsidieerde initiatieven behoorlijk laag ligt, wijst Lien wel op de scherpe maximumfactuur waardoor scholen mogelijk genoodzaakt zullen zijn tot het reduceren van culturele activiteiten.

Lees meer…

top

Cultuur

Jeroen Gobin. "TVbrussel: een beloftevolle toekomst? Een adviserende beleidsstudie op basis van een analyse over sterktes, pijnpunten, mogelijkheden en bedreigingen van een atypische regionale zender zoals Tvbrussel anno 2008."
Masterproef Communicatiewetenschappen – Vrije Universiteit Brussel – promotor: Prof. dr. K. Vandenbrande - co-promotor: Prof. dr. C. Pauwels

Welke rol kan een atypische regionale zender zoals Tvbrussel in de toekomst spelen? Dat zocht Jeroen Gobin uit door middel van een SWOT-analyse van beleidsteksten en expertinterviews met betrokken actoren. Terwijl informatie een grote rol speelt in de opdracht van Tvbrussel, bestempelt de overheid burgerparticipatie niet als een voorname taak. Toch is binnen Tvbrussel de wil aanwezig om burgers een stem te geven via het tv-kanaal. Zo kan een online forum waarop de Brusselse burger informatieve content kan plaatsen, een uitbreiding betekenen van de participatieve kansen die Tvbrussel biedt. Daarnaast kan het ook ondersteunend werken voor het genereren van nieuwe informatiebronnen.

Lees meer...

top

Cultuur

Els Turrekens. “Beeldvorming van senioren in de reclame. Inhoudsanalyse van de advertenties in Vlaamse magazines”
Masterproef Communicatiewetenschappen - Universiteit Gent – promotor: Prof. dr. Sofie Van Bauwel

Op vraag van de Federatie Onafhankelijke Seniorenzorg onderzocht Els Turrekens hoe vaak senioren in advertenties gebruikt worden en hoe het dan zit met de beeldvorming van de 50-plusser. Uit theorie, vorige onderzoeken en een zelf gevoerde inhoudsanalyse van advertenties in Vlaamse magazines bleek dat de senior ondervertegenwoordigd is in de reclame. De vrouwelijke en oudere senioren kennen een sterkere  ondervertegenwoordiging. In de advertenties in magazines gericht naar senioren en in advertenties voor medicatie, bank & verzekering en mobiliteitsmiddelen komt de senior in verhouding met zijn aandeel in de bevolking wel voldoende voor. De vrees van de vraagsteller, dat de senior op een gebrekkige en bespottelijke manier afgebeeld wordt in de reclame, bleek gelukkig ongegrond. Senioren vormen een interessante doelgroep die over tijd, geld en een relatief goede gezondheid beschikken. Zij willen zich vooral herkennen in de reclame. Marketeers zijn zich daarvan bewust en beseffen dat de senior niet overtuigd zal worden om een product te kopen als hij negatief wordt voorgesteld in de reclame. Slechts in 2% van Els’ advertenties werd de senior negatief afgebeeld. In de overige advertenties zag zij sociale, gezonde, vitale, zorgeloze en blije senioren.

Lees meer...

top

Cultuur

Karen Maes. "Wat is het profiel van de bezoeker in het gemeenschapscentrum de Zandloper in Wemmel? Een kwantitatief publieksonderzoek"
Masterproef Agogiek – Vrije Universiteit Brussel – promotor: Prof. dr. I. Glorieux

Karen Maes deed onderzoek naar het profiel van de bezoekers van het gemeenschapscentrum de Zandloper. Zij onderzocht de demografische kenmerken (zoals leeftijd, geslacht,…), de tevredenheid over het centrum en hun redenen om niet deel te nemen aan cultuur. Uit het onderzoek bleek dat de bezoekers van de Zandloper voornamelijk vrouwen zijn met een gemiddelde leeftijd van 46 jaar, wonende in de regio rond Wemmel. Het merendeel van hen kunnen omschreven worden als ‘belangstellende bezoekers’ die meerdere keren per jaar over de vloer komen.
Bij het maken van een onderscheid naar type voorstelling, bleek dan weer dat vooral vrouwen filmvoorstellingen bezoeken, theater aantrekkelijk is voor het oudste publiek en lager opgeleiden, humorvoorstellingen “in” is bij jongeren en de muzikale performances vooral gesmaakt worden door hooggeschoolden.


Lees meer...

top

Cultuur

Celestine Jansen. "Wel gekleed - Een onderzoek naar de evolutie in de mode van de kleding van vrouwen uit het stedelijk milieu in de Zuidelijke Nederlanden tijdens de 17de eeuw"
Masterscriptie Cultuurwetenschappen – Universiteit Antwerpen - promotor prof. dr. Hubert Meeus

De kennis over de kledinggewoonten van onze voorouders vertoont nog veel hiaten, vooral voor die perioden waarvan geen kledingstukken meer zijn overgebleven. Onderzoekers moeten zich dan wenden tot afbeeldingen, schilderijen, prenten en de literatuur om een beeld te krijgen van hoe men toen gekleed ging. Op deze manier is ook Celestine te werk gegaan voor haar masterscriptie over de mode van de vrouwen in de 17de eeuw, op vraag van het Modemuseum Hasselt. Ze focust haar onderzoek op de bovenkleding van de vrouwen uit het stedelijk milieu in de Zuidelijke Nederlanden, die niet tot de hofkringen behoorden.
Aan de hand van de bespreking van een selectie schilderijen en prenten schetst het onderzoek de evolutie in de kledij doorheen de 17de eeuw. De basiskledingstukken in hun verschillende stoffen, kleuren en versieringen worden beschreven, alsook de talrijk gebruikte accessoires. Deze informatie wordt vergeleken met de beschrijvingen van de mode in de literatuur, gaande van gedichten en proza tot liedjes. De evolutie wordt visueel geschetst aan de hand van een overzichtstabel en geïllustreerd met een uitgebreid fotoboek.

Lees meer…

top

Gezondheid en welzijn

Els Beelen. “Analyse van de EcoTeams aan de Vrije Universiteit Brussel.”
Eindverhandeling Agogiek – Vrije Universiteit Brussel – promotor: Prof. Dr. Vanwing

Werknemers motiveren en activeren tot een milieuvriendelijkere levensstijl op de werkvloer. Dat is de opzet van het EcoTeam@work programma van Ecolife vzw. Els Beelen peilde met een vragenlijst bij 36 ex, huidige en potentiële deelnemers van de Ecoteams aan de Vrije Universiteit Brussel naar hun motivatie en barrières om te participeren. Els toetste deze resultaten af in een focusgroepinterview. De EcoTeams motiveren omdat deelnemers hun persoonlijke waarden en idealen kunnen omzetten in daden. De kleine en overzichtelijke taken bij de EcoTeams leiden tot een gevoel van persoonlijke tevredenheid. Gebrek aan tijd, informatie en ondersteuning vormen drempels voor deelname, of zorgen ervoor dat de deelname wordt stopgezet. Deelnemers haken ook af als er niet snel genoeg actie volgt. 

Lees meer...

top

Gezondheid en welzijn

Mieke Baeyens. “Gezondheidseconomisch vooronderzoek ter evaluatie van de experimentele maatregel tot verhoogde terugbetaling van anticonceptiva bij jongeren”
Masterproef Verpleegkunde en vroedkunde - Universiteit Gent – promotoren: Prof. dr. Marleen Temmerman en Prof. dr. Lieven Annemans

In samenwerking met Sensoa werd in deze masterproef gepoogd een bijdrage te leveren aan de evaluatie van het experiment dat op 1 mei 2004 gelanceerd werd door de toenmalige Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Rudy Demotte (PS). Dankzij deze maatregel kunnen jongeren tot en met de leeftijd van 20 jaar op een verhoogde terugbetaling van hun anticonceptie rekenen. Door het verlagen van de financiële drempel tracht men het contraceptiegebruik bij jongeren te verbeteren en het aantal tienerzwangerschappen te verminderen. Mieke Baeyens formuleert in haar masterproef volgende werkpunten:

1. Het vermijden van een gefragmenteerd beleid door in te spelen op de veelheid aan factoren die een invloed hebben op de seksuele gezondheid van jongeren;
2. Het ontwikkelen van een breed, integraal en holistisch beleid door het bundelen van de krachten van de federale en regionale bevoegdheden, de onderzoekers, de experten uit het werkveld en de jongeren zelf;
3. Het bereiken van een groter doelpubliek, meer specifiek enerzijds de artsen, apothekers en gezondheidswerkers, anderzijds de meest kwetsbare groepen;
4. Het gebruik van gevalideerde data-bronnen voor de evaluatie;
5. Het gebruik van kwantitatieve en kwalitatieve evaluatieparameters in een multifactoriële gezondheidseconomische kosten-baten-analyse, welke een overzicht biedt van de verschillende inspanningen die dienen geleverd te worden en van de diverse domeinen waar men resultaten kan zien.
   
   
   

Lees meer...

top

Gezondheid en welzijn

Karolien Andries. “Tiener en moeder: een bewuste keuze? Een belevingsonderzoek bij jonge meisjes in Vlaanderen naar de beweegredenen om moeder te worden”
Masterproef Pedagogische wetenschappen, optie orthopedagogiek - Universiteit Gent – promotor: Prof. dr. Veerle Soyez

In de media en de maatschappij overheerst het beeld van tienerzwangerschappen als iets dat we moeten voorkomen, maar er zijn jonge meisjes die er zelf voor kiezen om tienermoeder te zijn. Op vraag van Sensoa onderzocht Karolien Andries het proces dat jonge zwangere meisjes doormaken om te komen tot de beslissing om hun kindje te houden.
Uit de resultaten kan geconcludeerd worden dat het moeilijk is om de achtergronden van tienermoeders en hun beweegredenen van elkaar te onderscheiden. Het lijkt er sterk op dat er verschillende verbanden tussen deze twee aspecten kunnen gevonden worden. Enkele van die achtergronden zijn gebroken gezinssituaties en parentificatie, een tweede tienerzwangerschap, jonge allochtone moeders en tienermoeders als rolmodel. De belangrijkste praktijkaanbevelingen uit het onderzoek gaan over een betere voorlichting: op maat van de jongeren werken, uitleg geven over wat te doen als er iets misloopt met voorbehoedsmiddelen, ook zwangerschap en de gevolgen behandelen (bvb. in een klasgesprek), en meer aandacht besteden aan communicatie en weerbaarheid.

Lees meer...

top

Gezondheid en welzijn

Katrien Sampers. “Een kwantitatief onderzoek naar de relatie tussen  de leefgroepssamenstelling en het subjectief welbevinden van ouder wordende personen met een verstandelijke beperking”
Masterproef Gerontologie – Vrije Universiteit Brussel – promotor: Prof. dr. C. Geerts

In de eindverhandeling van Katrien Sampers werd de relatie tussen de samenstelling van de leefgroepen naar leeftijd en het subjectief welbevinden (of “gelukkig zijn”) van ouderen met een (licht tot matige) verstandelijke beperking bekeken. Deze ouderen verbleven in een tehuis voor niet-werkenden.
Uit dit onderzoek op vraag van ‘Regionaal Welzijnsoverleg Waasland, ad hoc werkgroep
‘ouder wordende personen met een verstandelijke handicap’ bleek dat lichamelijke aandoeningen en negatieve gebeurtenissen een belangrijke rol blijken te spelen in de ervaren levenskwaliteit en leiden tot meer depressieve symptomen, en dus tot een negatiever subjectief welbevinden. Ook bleek dat de ouderen in een leefgroep die ook vooral uit ouderen bestaat, een lagere gemiddelde levenskwaliteit hebben dan ouderen uit een andere leefgroepcategorie.


Lees meer...

top

Gezondheid en welzijn

Sara De Hertog, Anouk Greeve, Sofie Lemmens, Astrid Loots, Anneleen Malcorps, Stephanie Moorkens, Michelle Troubleyn, Lieselotte Van Aperen, Line Van Cakenberghe, Tina Van Leuven, Stefanie Verbraeken, Kim Vercammen en Caroline Wyckmans. "REVALIDATIE VAN (DRUGS)VERSLAAFDEN - Wat zijn de effecten van de revalidatieprogramma’s van het behandelingscentrum Katarsis en in welke mate zijn de cliënten tevreden over de hulpverlening?"
Rapport Leeronderzoek Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen – Universiteit Antwerpen - promotoren Prof. dr. Guido Van Hal en dr. Ir. Sofie Van Roosbroeck

Katarsis is een revalidatiecentrum waar personen met een verslavingsprobleem terecht kunnen. Na fysische ontwenning en herstel in het detoxprogramma kunnen ze doorstromen naar de therapeutische gemeenschap. Hier leren ze volgens strikte regels om te gaan met hun medebewoners en begeleiders, als voorbereiding op een nieuw leven buiten Katarsis. Omdat de tevredenheid van de cliënten bepalend is voor het welslagen van het programma en een succesvolle reïntegratie in de maatschappij, hebben 13 studenten van de 2de en 3de bachelor communicatiewetenschappen en sociologie een tevredenheidsonderzoek uitgevoerd bij de cliënten van Katarsis.
Via een kwantitatief en kwalitatief onderzoek, waarbij gebruik werd gemaakt van gestandaardiseerde vragenlijsten, focusgroepen en diepte-interviews, toont dit leeronderzoek aan dat de cliënten erg positief zijn over de verschillende modules, de structuur en de aanpak van de begeleiding. Daarnaast formuleren de studenten ook aanbevelingen om het behandelingsprogramma te optimaliseren, zowel op het vlak van hiërarchie, privacy, activiteiten, sociale contacten en communicatie tussen cliënten en begeleiders.
Ondertussen heeft Katarsis reeds aanpassingen in het programma aangebracht, zoals de opname van een extra (onthaal)module. De evaluatie hiervan vormt stof voor een nieuw leeronderzoek.

Lees meer…

top

Gezondheid en welzijn

Vincent Kattouw. "Afstemming van de hiv-hulpverlening op noden van seropositieve Subsaharaanse Afrikaanse migranten"
Masterscriptie Sociaal Werk – Universiteit Antwerpen - promotor prof. dr. Herman Meulemans, copromotoren dr. Thérèse Alou, Koen Block

Deze scriptie behandelt een groep mensen die vanuit een zeer precaire situatie naar België zijn gekomen. Vanuit een zeer moeilijke en stressvolle beginsituatie banen ze zich een weg langs dokters, verpleging, sociaal assistenten, psychologen en allerlei organisaties die hun steentje trachten bij te dragen aan het welzijn van deze cliënten.

Op vraag van Sensoa en in samenwerking met het Instituut voor Tropische Geneeskunde Antwerpen, ging Vincent in zijn onderzoek na welke aspecten belangrijk zijn voor seropositieve Subsaharaanse Afrikaanse migranten en waar de hulpverlening beter kan of moet.
Via een literatuurstudie en diepte-interviews bracht het onderzoek de ervaringen van seropositieve Subsaharaanse Afrikaanse migranten met de hiv/aids-gezondheidszorg, zoals de ziekenhuizen en zelfhulpgroepen, in beeld. In eerste instantie schetsen de resultaten een positief beeld, maar er worden ook verschillende aandachtspunten aangehaald: gespendeerde tijd gedurende consultaties, culturele verschillen tussen cliënt en hulpverlener, nood aan praktische steun en financiële begeleiding, taalproblemen, tewerkstelling, eenzaamheid, stigmatisering en geloof. Het onderzoek roept bijkomende vragen op die voorgezet onderzoek vereisen.

Lees meer…

top

Gezondheid en welzijn

Julie Denis. “Onderzoek naar de determinanten van het keuzeproces ten gevolge van zwangerschap bij tienermeisjes.”
Eindverhandeling Psychologie – Vrije Universiteit Brussel – Prof. Dr. T. Klaï

Bestaande onderzoeken over abortus belichten veelal het retrospectieve aspect: waarom kozen zwangere tienermeisjes wel of niet voor abortus? In haar onderzoek op vraag van Sensoa focust Julie Denis op de determinanten die de kans vergroten dat een meisje, indien zij volgende maand zwanger zou worden, eerder zou kiezen voor abortus, of eerder voor het uitdragen van de zwangerschap. 59,8% van de 254 bevraagde vijfde- en zesdejaars secundair onderwijs maakt de keuze tussen wel of geen abortus. 39,4 % kan deze keuze niet maken. Uit de resultaten blijkt dat zowel een negatief beeld over abortus, een lager opleidingsniveau als een positieve attitude ten aanzien van tienerzwangerschap de kans op het voldragen van de zwangerschap verhogen.

Lees meer..

top

Gezondheid en welzijn

Timi Goberecht. “Onderzoek naar het verband tussen emotionele en gedragsproblemen en cyberpesten bij jongeren uit de eerste graad secundair onderwijs.”
Eindverhandeling Pyschologie – Vrije Universiteit Brussel – Prof. Dr. C. Andries

Op vraag van Beweging tegen geweld – vzw Zijn ging Timi Goberecht bij 1022 eerste graadleerlingen na of en hoe cyberpesten en psychosociale problemen aan elkaar gelinkt zijn. Zo blijkt gepest worden in cyberspace positief te relateren met het vertonen van emotionele symptomen, gedragsproblemen, hyperactiviteit/aandachtsproblemen, problemen met leeftijdsgenoten en aan het rapporteren van moeilijkheden. Ook zelf anderen cyberpesten en getuige zijn van gepest staat in verband met het vertonen van gedragsproblemen.

Lees meer..

top

Gezondheid en welzijn

Greet Van Dael. “Kinderrechten in ontwikkelingssamenwerking of Ontwikkelingssamenwerking voor kinderrechten?'
Masterproef Politieke Wetenschappen – Vrije Universiteit Brussel – promotor: Prof. dr. A. Woodward

Op vraag van Plan Belgium vzw, deed Greet Van Dael onderzoek naar het kinderrechtenbeleid voor ontwikkelingssamenwerking in België. Zij diepte twee aspecten uit; welke criteria worden gehanteerd om ontwikkelingshulp te geven aan een land en welke criteria bestaan er voor (kinder)rechtenbenadering, dit op federaal en Vlaams niveau?

Greet kwam tot de conclusie dat beide niveaus (federaal – Vlaams) duidelijke verschillen  tonen maar tegelijk ook complementair kunnen zijn. Vlaanderen beschikt over een zeer sterk kinderrechteninstrumentarium en kinderrechtenveld, maar dit wordt nog niet volledig weerspiegeld in het Vlaams beleid. Federaal België daarentegen kent een specifiek kinderrechtenbeleid met een duidelijke agenda maar beschikt over minder instrumenten.
Een algemeen advies luidt dat afstemming op en van Vlaams en Federaal niveau kan leiden tot een meer consistent kinderrechten- en ontwikkelingshulpbeleid.

Lees meer..

top

Seks

Tim Alloo, Sandra Janssens, Eva Joos, Peggy Roumans, Annemie Schelfhout en Saskia Van den Bogaert
"Evaluatie Idriss Vormingsprogramma over seksuele gezondheid voor nieuwkomers in Vlaanderen."
Eindverslag Interdisciplinair Project Opleidings- en Onderwijswetenschappen – Universiteit Antwerpen - procesbegeleider Sven De Maeyer

Idriss is een educatieve koffer ontwikkeld door Sensoa, het Vlaams Service- en Expertisecentrum voor seksuele gezondheid en hiv. De koffer werd ontworpen om lesgevers van asielcentra en onthaalbureaus in Vlaanderen aan te zetten tot een open dialoog met allochtonen over seksuele gezondheid. Twee jaar na de lancering van de koffer blijkt dat er onvoldoende mee gewerkt wordt. Op vraag van Sensoa ging een projectgroep van de opleiding Onderwijs- en Opleidingswetenschappen na wat de sterktes en zwaktes van de koffer zijn.
In hun onderzoek reiken Annemie, Eva, Peggy, Sandra, Saskia en Tim verschillende suggesties aan om de koffer en het gebruik ervan te optimaliseren. Ze bekeken hierbij in eerste plaats de randvoorwaarden voor een succesvol gebruik van de koffer zoals de docent, de werkvorm, de contacttaal en de tijd. De groepssamenstelling blijkt alvast cruciaal voor het slagen van een sessie. Mannen en vrouwen zitten bij voorkeur in aparte groepen, maar een mix van gemeenschappen en overtuiging is wel goed. Anders worden de deelnemers gehinderd door te veel sociale controle. De projectgroep doet ook voorstellen om in de koffer eerder relaties en ziektes te behandelen en minder het functioneren van het menselijk lichaam. Het onderzoek besluit dat de koffer zeker geschikt is, maar nog uitgebreid en aangepast kan worden zodat meer docenten en cursisten er hun gading in vinden.

Lees meer…

top

Seks

Sanne Vandenbosch
"What do boys want? - Een seksespecifieke evaluatie van informatiebronnen en vorming omtrent relaties en seks"
Masterscriptie Sociologie – Universiteit Antwerpen - promotor prof. dr. Thérèse Jacobs

Een goed aangepaste relationele en seksuele vorming (RSV) is belangrijk voor de seksuele ontwikkeling van jongens en kan grensoverschrijdend seksueel gedrag tegengaan. Uit buitenlands onderzoek blijkt echter dat de beschikbare informatie over relaties en seks niet genoeg afgestemd is op de behoeften van tienerjongens.
Zijn deze resultaten ook van toepassing zijn voor Vlaanderen: dat was het uitgangspunt voor de scriptie van Sanne op vraag van Sensoa. In een verkennend onderzoek in de regio Antwerpen nam ze enquêtes af bij jongens in klassen ASO, TSO en BSO van het derde jaar uit verschillende secundaire scholen. Deze gegevens werden tijdens een focusgroep en interviews voorgelegd aan deskundigen voor feedback, dit om de resultaten beter te kaderen en te begrijpen.
Uit dit onderzoek blijkt dat ook de Antwerpse 14- en 15-jarige jongens bij RSV (vanuit ouders, school, etc.) nood hebben aan betere afstemming op hun (informatie)behoeften en hun gebruik van informatiebronnen. Daarbij is het ook van belang dat er rekening wordt gehouden met verschillen tussen de secundaire schoolrichtingen en tussen jongens die wel of geen intieme relatie hebben. RSV zou meer moeten vertrekken vanuit een positievere benadering ten opzichte van jongens en hun (informatie)behoeften en zou hier op een gelijkwaardige manier rekening mee moeten houden als met de noden en behoeften van meisjes.

Lees meer…

top

Seks

Sara Telen. "Kwantitatief onderzoek naar gebruik van internet door tieners om een antwoord te vinden op relationele en seksuele vragen."
Masterproef Agogiek – Vrije Universiteit Brussel – promotor: Prof. dr. T. Klaï

Jongeren zoeken voornamelijk relationele en seksuele informatie bij hun vrienden, maar ook een onpersoonlijke informatiebron, zoals het internet, scoort hoog bij jongeren. Sara Telen deed op vraag van Sensoa onderzoek naar die informatiebehoefte op het internet.
Volgens Sara moeten tieners er attent op gemaakt worden dat dit multimediaal kanaal zijn voordelen, maar ook zeker zijn nadelen heeft. het is de taak van leerkrachten, ouders, andere opvoeders,...om tieners op een correcte manier met internet te leren omgaan. Bovendien moeten tieners leren hun eigen grenzen te stellen op relationeel en seksueel vlak.
Gezien het gebruik van internet door tieners en de gemakkelijkheid waarmee zij met dit medium omgaan, zou relationenele en seksuele vorming via het internet een complementaire meerwaarde kunnen vormen voor de tieners in deze samenleving.

Lees meer...

top

Geweld

Geertrui Cools. “Oproep aan een veilige thuishaven. Actiemiddelen tegen minderjarige slachtofferschap van intra-familiaal geweld”
Masterproef Criminologische wetenschappen - Universiteit Gent – promotor: Prof. dr. Gert Vermeulen

Volgens het internationaal rapport van ‘The body shop’ en ‘UNICEF’ zijn 26 000 tot 170 000 kinderen in België slachtoffer van huiselijk geweld.  Het is belangrijk deze minderjarige slachtoffers te helpen en samen te bouwen aan een veilige thuishaven. Op vraag van ‘BZN Atlas vzw' en ‘CIG BZN De Stobbe vzw’, deed Geertrui Cools onderzoek naar de mogelijke actiemiddelen tegen minderjarig slachtofferschap van intra-familiaal geweld. Ze belicht in haar masterproef gedwongen versus vrijwillige hulpverlening, en analyseert het ingewikkeld kluwen van rechtsbekwaamheid, handelingsonbekwaamheid, beslissingsbevoegdheden, participatierechten, enzovoort. Over de ontzetting van de ouders uit het ouderlijk gezag, één van de enige manieren om voor de rechten van het kind te kunnen opkomen, concludeert ze dat de minderjarige hier nooit zelf om kan vragen, maar dat een voogd ad hoc dient op te treden in het belang van het kind. Gezien het belang van de ouder-kindrelatie blijft het echter de vraag of de ouders uit hun gezag ontzetten wel zo doeltreffend is.

Lees meer...

top

Jeugdwerk

Mira Peeters. “Jeugdwerker: De redder in nood? Een onderzoek naar de werking met hangjongeren in de provincie Limburg”
Masterproef Agogiek – Vrije Universiteit Brussel – promotor: Prof. dr. A.L.T. Notten

In het onderzoek van Mira Peeters wordt nagegaan welk beeld jeugdwerkers hebben van hangjongeren en of jeugdwerkers, net als het beleid, zich de rol van ‘redder in nood’ toeschrijven.
Mira concludeerde dat jeugdwerkers een zeer positief beeld hebben van hangjongeren. Ze stigmatiseren de jongeren niet. Ze omschrijven hen als jongeren van alle leeftijden, origine en sociale klasse. Jeugdwerkers zetten zich in om het beleid en de buurt te overtuigen van de capaciteiten van de hangjongeren. Ze geven ook aan dat ze meer doen dan alleen brandjes blussen. Jeugdwerkers oriënteren zich in de eerste plaats op de leefwereld van de jongeren en streven er naar een gekend figuur voor hen te zijn. Verder blijven jeugdwerkers te veel in hun eigen schaduw staan. Om het imago van ‘redder in nood’ van zich af te schudden geven jeugdwerkers aan dat ze aan de overheid, de burger en hun collega’s duidelijk moeten aangeven waarmee ze bezig zijn en wat ze kunnen betekenen voor de jongeren en de buurt.
Dit onderzoek gebeurde op vraag van Limburgs Steunpunt Straathoekwerk.

Lees meer..

top

Jeugdwerk

Sara LeRoy. “Imago-onderzoek van Chiro bij leerlingen in het Beroepssecundair Onderwijs in Vlaanderen en Brussel, die geen deel uitmaken van Chiro”
Masterproef Agogiek – Vrije Universiteit Brussel – promotor: Prof. dr. T. Vanwing

Hoewel onze jeugdbewegingen tegenwoordig algemeen goed in de lift zitten, blijken volgens Chirojeugd Vlaanderen een aantal groepen van jongeren moeilijker te bereiken en te motiveren. Sara LeRoy voerde daarom een imago-onderzoek uit wat een diepgaander inzicht moet leveren in de factoren die van invloed zijn op de lagere partecipatie van BSO-jongeren in de Chiro.
In dit onderzoek komt naar voor dat dit imago complex en moeilijk onder één woord te vatten is. Het imago is gedeeltelijk negatief, en dan vooral bij jongens en de jongeren die nooit lid waren van een jeugdbeweging (ouderwets, soft, belachelijk uniform, kinderachtig, ontoegankelijk,…). Maar tegelijkertijd beseffen veel jongeren, vooral meisjes en zij die ooit lid waren, dat de Chiro haar leden sociale vaardigheden kan bijbrengen. Ze struikelen echter ondermeer over het wekelijkse engagement.Voor het bereiken van een hogere participatie van BSO-jongeren in de Chiro zal naast aandacht besteden aan een eigentijds imago, ook gewerkt moeten worden aan een bewustwording bij leidingploegen en de algemene werking van Chirojeugd Vlaanderen.


Lees meer...

top

Jeugdwerk

Thibalt Bonte. “Van Open Kamp naar Scouting: een onderzoek naar de beleving van scouting bij maatschappelijk kwetsbare jongeren.”
Eindverhandeling Agogiek – Vrije Universiteit Brussel – promotor: Prof. dr. Vanwing

Maatschappelijke kinderen en jongeren vinden moeilijk de weg naar de jeugdbeweging, zo blijkt uit voorgaand onderzoek. Daarom organiseren vrijwilligers van Scouts en Gidsen Vlaanderen zomerkampen specifiek gericht naar deze doelgroep. Thibalt Bonte onderzocht op vraag van Scouts en Gidsen Vlaanderen de doorstroming van de deelnemers aan deze Open Kampen naar de reguliere jeugdbeweging of naar de begeleiderploeg van Open Kamp. In interviews en een focusgroep met (ex-)deelnemers, vrijwilligers, beroepskrachten en experten kwamen onder andere volgende voorwaarden voor doorstroming naar voor: de tijd en verplaatsingsmogelijkheden van de deelnemers, hun thuissituatie, het feit of men al iemand kent en zich thuis voelt in de groep, ….

Lees meer..

top

In- of uitschrijven Nieuwsflash

Wenst u deze nieuwsflash in de toekomst niet meer te ontvangen, stuur dan een mailtje naar Saskia.Vandeputte@vub.ac.be met de boodschap "niet meer doorsturen"

November 2008

"De Wetenschapswinkels zijn een actie die wordt ondersteund binnen het actieplan Wetenschapsinformatie en Innovatie. Dit actieplan is een initiatief van de Vlaamse Overheid."