Beleidsinitiatieven en (onderzoeks-)projecten voor het verminderen van schooluitval bij jongeren in residentiële zorg: Een casestudy
Voor jongeren in kwetsbare situaties, zoals psychische problematiek, instabiele thuissituaties, schoolwissels of contact met justitie, is schooldeelname niet vanzelfsprekend. Deze factoren kunnen leiden tot een verzwakkende schoolbinding en uiteindelijk tot vroegtijdige schooluitval, net in een fase waarin stabiliteit en toekomstperspectief cruciaal zijn. Deze masterproef Sociaal Werk & Sociaal Beleid in samenwerking met Monte Rosa vzw vertrekt vanuit de vaststelling dat schooluitval geen geïsoleerd fenomeen is, maar het resultaat van een complex en cumulatief proces waarin individuele, relationele en structurele factoren samenkomen. Via een kwalitatieve casestudy in een residentiële jeugdhulpvoorziening onderzocht studente Raïssa Rutten onder begeleiding van prof. dr. Wim Van Lancker en Thalissa Renders welke drempels jongeren ervaren in hun schoolloopbaan en hoe ondersteuning in deze context vorm krijgt. Daarbij wordt bijzondere aandacht besteed aan de rol van begeleiders, de betekenis van schoolbinding en de samenwerking tussen onderwijs, welzijn en beleid.
De resultaten tonen aan dat schooluitval zelden een bewuste keuze is, maar eerder ontstaat door een opeenstapeling van problemen en een gebrek aan afstemming tussen de draagkracht van jongeren en de verwachtingen van het onderwijssysteem. Relationele veiligheid, aanklampende begeleiding en flexibiliteit in onderwijs- en begeleidingstrajecten blijken cruciale voorwaarden om jongeren betrokken te houden bij onderwijs. Tegelijk wijzen de bevindingen op structurele knelpunten, zoals versnipperde samenwerking, beperkte capaciteit en het ontbreken van voldoende flexibele leerwegen. Deze studie pleit voor een geïntegreerde en preventieve aanpak van schooluitval, waarin nabijheid, continuïteit en intersectorale samenwerking centraal staan. Enkel door rekening te houden met de complexe context van jongeren en door onderwijs, welzijn en beleid beter op elkaar af te stemmen, kan vroegtijdige schooluitval effectief worden teruggedrongen en kunnen jongeren volwaardig participeren aan onderwijs en samenleving.